Mbere na mbere, ni ngombwa kumenya ko manyeziyumu ari imyunyu ngugu y'ingenzi igira uruhare mu bikorwa birenga 300 bya enzymes mu mubiri. Igira uruhare mu gukora ingufu, imikorere y'imitsi, no kubungabunga amagufwa akomeye, bigatuma iba intungamubiri y'ingenzi ku buzima rusange. Nyamara, nubwo ari ingenzi, abantu benshi bashobora kuba batabona manyeziyumu ihagije mu mirire yabo gusa, bigatuma batekereza ku nyongeramusaruro.
Manyeziyumu ni imyunyungugu y'ingenzi ikaba n'igice cy'ingenzi cy'imisemburo amagana.
Manyeziyumu igira uruhare mu mikorere hafi ya yose y’ingenzi ya metabolic na biochemical mu turemangingo kandi ishinzwe imirimo myinshi mu mubiri, harimo iterambere ry’amagufwa, imikorere y’imitsi, inzira z’ibimenyetso, kubika no kohereza ingufu, isukari, imikorere ya lipide na poroteyine, hamwe no kudahinduka kwa ADN na RNA ndetse no kwiyongera kw’uturemangingo.
Manyeziyumu igira uruhare runini mu miterere n'imikorere y'umubiri w'umuntu. Hari garama zigera kuri 24-29 za manyeziyumu mu mubiri w'umuntu mukuru.
Hagati ya 50% na 60% bya manyeziyumu mu mubiri w'umuntu iboneka mu magufwa, naho 34%-39% bisigaye biboneka mu ngingo zoroshye (imitsi n'izindi ngingo). Ingano ya manyeziyumu mu maraso iri munsi ya 1% by'ingano yose y'umubiri. Manyeziyumu ni yo ngano ya kabiri iboneka mu mubiri nyuma ya potasiyumu.
Manyeziyumu igira uruhare mu bikorwa birenga 300 by'ingenzi mu mikorere y'umubiri, nko:
Umusaruro w'ingufu
Uburyo bwo guhindura karubohidrati n'ibinure kugira ngo bikore ingufu bisaba umubare munini w'ibikorwa bya shimi bishingiye kuri manyeziyumu. Manyeziyumu irakenewe kugira ngo adenosine triphosphate (ATP) ikoreshwe muri mitochondria. ATP ni molekile itanga ingufu hafi ya zose mu mikorere ya metabolic kandi ibaho cyane cyane mu buryo bwa manyeziyumu na manyeziyumu (MgATP).
gukora imisemburo y'ingenzi
Magnesiyumu irakenewe mu ntambwe nyinshi mu gukora aside deoxyribonucleic (DNA), aside ribonucleic (RNA), na poroteyine. Enzymes nyinshi zigira uruhare mu gukora karubohidrati na lipide zikenera magnesium kugira ngo zikore. Glutathione ni antioxydant y'ingenzi ikora ikenera magnesium.
Ingendo za iyoni zinyura mu ngirabuzimafatizo
Manyeziyumu ni ikintu gikenewe mu gutwara iyoni nka potasiyumu na kalisiyumu mu ngirabuzimafatizo z'uturemangingo. Binyuze mu ruhare rwayo mu gutwara iyoni, manyeziyumu igira ingaruka ku ikorwa ry'imitsi, imitsi ikora neza ndetse n'umutima ugenda neza.
ihererekanya ry'ibimenyetso by'uturemangingo
Gutanga ibimenyetso ku turemangingo bisaba MgATP kugira ngo poroteyine zikozwe muri fosfori zigakora molekile y’uturemangingo yitwa cyclic adenosine monophosphate (cAMP). CAMP igira uruhare mu bikorwa byinshi, harimo no gusohora imisemburo ya parathyroid (PTH) iva mu turemangingo twa parathyroid.
kwimuka kw'uturemangingo
Ubwinshi bwa kalisiyumu na manyeziyumu mu turemangingo dukikije amazi bugira ingaruka ku kwimuka kw'ubwoko bwinshi butandukanye bw'uturemangingo. Iyi ngaruka ku kwimuka kw'uturemangingo ishobora kuba ingenzi mu gukira kw'ibikomere.
Kuki abantu bo muri iki gihe muri rusange babura manyeziyumu?
Muri rusange abantu bo muri iki gihe bahura n'ikibazo cyo kubura manyeziyumu ihagije ndetse no kubura manyeziyumu.
Impamvu z'ingenzi zirimo:
1. Guhinga ubutaka cyane byatumye magnesium igabanuka cyane mu butaka buriho ubu, birushaho kugira ingaruka ku magnesium mu bimera no ku bimera birya ibyatsi. Ibi bituma abantu bo muri iki gihe bigorana kubona magnesium ihagije mu biribwa.
2. Ifumbire mvaruganda ikoreshwa ku bwinshi mu buhinzi bwa none ni ifumbire ya azote, fosifore, na potasiyumu, kandi inyongeramusaruro ya manyeziyumu n'ibindi bintu bifatika byirengagizwa.
3. Ifumbire mvaruganda n'imvura ivanze n'aside bitera aside mu butaka, bigabanura magnesium mu butaka. Magnesium mu butaka bufite aside iragenda neza kandi itakaza amazi mu buryo bworoshye.
4. Imiti yica udukoko irimo glyphosate ikoreshwa cyane. Iki kintu gishobora gufatana na manyeziyumu, bigatuma manyeziyumu iri mu butaka irushaho kugabanuka kandi ikagira ingaruka ku buryo intungamubiri z'ingenzi nka manyeziyumu zitwarwa n'ibihingwa.
5. Indyo y'abantu ba none ifite umubare munini w'ibiribwa bitunganyijwe kandi bitunganijwe. Mu gihe ibiryo bitunganywa kandi bigatunganywa, magnesium nyinshi iratakaza.
6. Aside nke mu gifu ibangamira kwinjiza kwa manyeziyumu. Aside nke mu gifu no kudakora neza mu gifu bishobora gutuma bigorana gusya ibiryo neza no gutuma imyunyu ngugu irushaho kugorana kwinjiza, bigatuma umubiri ubura manyeziyumu. Iyo umubiri w'umuntu ubuze manyeziyumu, isohoka rya aside mu gifu riragabanuka, bigakomeza kubangamira kwinjiza kwa manyeziyumu. Kubura manyeziyumu bikunze kubaho iyo ufashe imiti ibuza kwinjiza aside mu gifu.
7. Hari ibintu bimwe na bimwe biribwa bibangamira kwinjiza kwa manyeziyumu.
Urugero, tannins mu cyayi zikunze kwitwa tannins cyangwa aside tannique. Tannin ifite ubushobozi bukomeye bwo gusya icyuma kandi ishobora gukora complexes zidashonga hamwe n’imyunyu ngugu itandukanye (nka manyeziyumu, icyuma, kalisiyumu na zinc), bigira ingaruka ku kwinjiza iyi myunyu ngugu. Kurya icyayi kinini gifite tannins nyinshi igihe kirekire, nk’icyayi cy’umukara n’icyayi kibisi, bishobora gutuma umuntu abura manyeziyumu. Uko icyayi gikomeye kandi gisharira cyane, niko tannins nyinshi ziba nyinshi.
Aside ya oxalike iri mu biryo bya epinari, beterave n'ibindi biryo izakora imvange irimo manyeziyumu n'indi myunyu ngugu idashongesha mu mazi byoroshye, bigatuma ibyo bintu bisohoka mu mubiri kandi ntibishobore kwinjiza mu mubiri.
Gusiga ibimera ku mboga bishobora gukuraho aside oxalic nyinshi. Uretse epinari na beterave, ibiryo birimo oxalate nyinshi birimo: imbuto n'imbuto nka almond, cashews, na sesame; imboga nka kale, okra, poivres, na puwavuro; ibinyamisogwe nk'ibishyimbo bitukura n'ibishyimbo byirabura; ibinyampeke nk'uburo n'umuceri w'umukara; kakao Shokora y'umukara n'ibindi.
Aside phytic, iboneka cyane mu mbuto z'ibimera, nayo ishobora guhuzwa neza n'imyunyu ngugu nka manyeziyumu, icyuma na zinc kugira ngo hakorwe ibintu bidashonga mu mazi, hanyuma bigasohoka mu mubiri. Kurya ibiryo byinshi birimo aside phytic nabyo bizabangamira kwinjiza manyeziyumu kandi bigatera igihombo cya manyeziyumu.
Ibiribwa birimo aside phytic nyinshi birimo: ingano (cyane cyane ingano zuzuye), umuceri (cyane cyane umuceri w'umukara), ingano, sayiri n'ibindi binyampeke; ibishyimbo, ubunyobwa, ibishyimbo byirabura, soya n'ibindi binyamisogwe; amande, imbuto za sesame, imbuto z'ibihwagari, imbuto z'ibihwagari n'ibindi. Imbuto n'imbuto n'ibindi.
8. Uburyo bwo gutunganya amazi bugezweho bukuraho imyunyu ngugu, harimo na manyeziyumu, mu mazi, bigatuma umuntu anywa manyeziyumu igabanuka.
9. Imihangayiko ikabije mu buzima bwa none izatuma umubiri urya magnesium nyinshi.
10. Kubira ibyuya byinshi mu gihe cy'imyitozo ngororamubiri bishobora gutuma manyeziyumu ibura. Ibintu bigabanya umwuka nk'inzoga na kafeyine bizihutisha kubura manyeziyumu.
Ni izihe ngorane z'ubuzima zishobora guterwa no kubura magnesium?
1. Gusubira inyuma kw'aside.
Gucika intege bibaho aho igice cyo hasi cy'umuyoboro w'amaraso gihurira n'igifu, ibi bikaba bishobora gutuma igice cyo hasi cy'amaraso kiruhuka, bigatera aside reflux ndetse bigatera kuribwa mu gifu. Manyeziyumu ishobora kugabanya intege nke zo mu muyoboro w'amaraso.
2. Kudakora neza k'ubwonko nka Alzheimer's syndrome.
Ubushakashatsi bwagaragaje ko urugero rwa manyeziyumu mu maraso no mu mazi yo mu bwonko ku barwayi ba Alzheimer's syndrome ruri hasi ugereranije n'abantu basanzwe. Urugero rwa manyeziyumu ruto rushobora kuba rufitanye isano no kugabanuka k'ubushobozi bwo gutekereza no gukomera kwa Alzheimer's syndrome.
Magnesium ifite ingaruka zo kurinda ubwonko kandi ishobora kugabanya stress ya oxidative n'ingaruka zo kubyimba mu mitsi. Imwe mu nshingano z'ingenzi za magnesium ions mu bwonko ni ukugira uruhare mu gutuma synaptic plasticity na neurotransmission, ibi bikaba ari ingenzi mu kwibuka no kwiga. Kongera magnesium bishobora kongera imikorere ya synaptic plasticity no kunoza imikorere y'ubwenge no kwibuka.
Magnesium ifite ingaruka zo kurwanya uburozi no kugabanya ubushyuhe, kandi ishobora kugabanya stress ya oxidative no kubyimba mu bwonko bwa Alzheimer's syndrome, ari nabyo bintu by'ingenzi mu ndwara ya Alzheimer's syndrome.
3. Umunaniro w'intanga ngabo, guhangayika, n'ubwoba.
Umuvuduko ukabije w'amaraso n'ihungabana ry'umutima igihe kirekire bikunze gutera umunaniro ukabije w'inkari, utwara magnesium nyinshi mu mubiri. Guhangayika bishobora gutuma umuntu asohora magnesium mu nkari, bigatuma abura magnesium. Magnesium ituza imitsi, ikaruhura imitsi, kandi igatuma umutima utera buhoro buhoro, bigafasha kugabanya guhangayika no gutinya.
4. Ingorane z'umutima n'imitsi nko kurwara umuvuduko ukabije w'amaraso, kugabanuka k'umutima, indwara ya sclerosis y'imitsi ifata imitsi y'umutima/calcium igabanywa, n'ibindi.
Kubura manyeziyumu bishobora kuba bifitanye isano no kwiyongera k'umuvuduko ukabije w'amaraso. Manyeziyumu ifasha kuruhuka imiyoboro y'amaraso no kugabanya umuvuduko w'amaraso. Kubura manyeziyumu bituma imiyoboro y'amaraso ifungana, ibyo bigatuma umuvuduko w'amaraso wiyongera. Manyeziyumu idahagije ishobora guhungabanya uburinganire bwa sodium na potasiyumu ndetse no kongera ibyago byo kugira umuvuduko ukabije w'amaraso.
Kubura manyeziyumu bifitanye isano rya bugufi no kutagira umutima uhagaze (nk'indwara yo kubabara mu mutima, gutera imbeho mbere y'igihe). Manyeziyumu igira uruhare runini mu gutuma imitsi y'umutima ikomeza gukora neza no guhagarara neza kw'imitsi. Manyeziyumu ni yo ituma imikorere y'amashanyarazi y'uturemangingo tw'umutima ihagarara neza. Kubura manyeziyumu bituma imikorere y'amashanyarazi y'uturemangingo tw'umutima ihinduka mu buryo budasanzwe kandi byongera ibyago byo kutagira umutima uhagaze neza. Manyeziyumu ni ingenzi mu kugenzura imiyoboro ya manyeziyumu, kandi kubura manyeziyumu bishobora gutuma calcium yinjira cyane mu turemangingo tw'umutima kandi bikongera imikorere y'amashanyarazi idasanzwe.
Igipimo gito cya manyeziyumu cyagaragaye ko gitera indwara y’imitsi y’umutima. Manyeziyumu ifasha mu gukumira gukomera kw’imitsi y’umutima no kurinda ubuzima bw’umutima. Kubura manyeziyumu bitera ishingwa no kwiyongera kwa atherosclerosis kandi byongera ibyago byo kurwara stenosis y’imitsi y’umutima. Manyeziyumu ifasha mu kubungabunga imikorere y’imyanya y’imbere, kandi kubura manyeziyumu bishobora gutera imikorere mibi y’imyanya y’imbere no kongera ibyago byo kurwara indwara y’imitsi y’umutima.
Ivuka rya atherosclerosis rifitanye isano rya hafi no kurwara indwara zidakira. Manyeziyumu ifite ubushobozi bwo kurwanya indwara ziterwa no kubyimba, ikagabanya ububyimbirwe mu nkuta z'imitsi kandi ikabuza ko habaho plaque. Ingano nke ya manyeziyumu ifitanye isano no kwiyongera kw'ibimenyetso by'ububyimbirwe mu mubiri (nka poroteyine ya C-reactive (CRP)), kandi ibi bimenyetso by'ububyimbirwe bifitanye isano rya hafi no kubaho no kwiyongera kwa atherosclerosis.
Umuvuduko wa ogisidatike ni ingenzi mu gutera indwara ya atherosclerosis. Manyeziyumu ifite ubushobozi bwo kurwanya antioxidant butuma ibintu bitagira uturemangingo twinshi bigabanya kandi bikagabanya kwangirika kwa ogisidatike ku nkuta z'imitsi. Ubushakashatsi bwagaragaje ko manyeziyumu ishobora kugabanya ogisidatike ya lipoproteine yoroheje (LDL) mu kugabanya umuvuduko wa ogisidatike, bityo ikagabanya ibyago byo kurwara atherosclerosis.
Magnesium igira uruhare mu mikorere y’ibinure mu maraso kandi ifasha mu kubungabunga urugero rwiza rw’ibinure mu maraso. Kubura magnesium bishobora gutera indwara ya dyslipidemia, harimo n’urugero rwinshi rwa cholesterol na triglyceride, ari byo bintu bishobora gutera indwara ya atherosclerosis. Kongera magnesium bishobora kugabanya cyane urugero rwa triglyceride, bityo bikagabanya ibyago byo kurwara atherosclerosis.
Gutera imitsi mu mitsi y'umutima (coronary arteriosclerosis) akenshi biherekezwa no kwinjizwa kwa kalisiyumu mu rukuta rw'imitsi, ikintu cyitwa calcification y'imitsi. Gutera imitsi gukomera no kugabanuka kw'imitsi, ibyo bikaba bigira ingaruka ku gutembera kw'amaraso. Manyeziyumu igabanya kwinjizwa kwa kalisiyumu mu mitsi irwanya ihangana ry'ingufu za kalisiyumu mu turemangingo tw'imitsi igenda neza.
Magnesium ishobora kugenzura inzira za calcium ion no kugabanya ukwinjira gukabije kwa calcium ion mu turemangingo, bityo ikarinda calcium kwinjizwa. Magnesium kandi ifasha gushonga calcium kandi igayobora umubiri gukoresha neza calcium, bigatuma calcium igaruka mu magufwa kandi igateza imbere ubuzima bw'amagufwa aho kuyishyira mu mitsi. Kunganya hagati ya calcium na magnesium ni ingenzi kugira ngo hirindwe ko calcium yinjizwa mu turemangingo tworoshye.
5. Imitsi iterwa no kuzura cyane kwa kalisiyumu mu mubiri.
Ingorane nka calcific tendonitis, calcific bursitis, pseudogout, na osteoarthritis bifitanye isano no kubyimba no kubabara biterwa no kwibika cyane kwa calcium mu mara.
Magnesium ishobora kugenzura imikorere ya kalisiyumu no kugabanya ubwiyongere bwa kalisiyumu mu turemangingo tw’umubiri no mu turemangingo tw’umubiri. Magnesium ifite ingaruka zo kurwanya ububyimbirwe kandi ishobora kugabanya ububyimbirwe n’ububabare buterwa no ubwiyongere bwa kalisiyumu.
6. Asima.
Abantu barwaye asima bakunze kugira urugero ruto rwa manyeziyumu mu maraso ugereranyije n’abantu basanzwe, kandi urugero ruto rwa manyeziyumu rufitanye isano n’ubukana bwa asima. Kongera manyeziyumu mu maraso bishobora kongera urugero ruto rwa manyeziyumu mu maraso ku bantu barwaye asima, bikagabanya ibimenyetso bya asima no kugabanya inshuro abantu barwara.
Magnesium ifasha kuruhuka imitsi yoroshye y'inzira z'ubuhumekero kandi ikarinda bronchospasm, ikaba ari ingenzi cyane ku bantu barwaye asima. Magnesium ifite ingaruka zo kurwanya ubushyuhe, ishobora kugabanya ubushyuhe bw'inzira z'ubuhumekero, ikagabanya kwinjira kw'uturemangingo tw'ubushyuhe mu nzira z'ubuhumekero no kurekura uturemangingo tw'ubuhumekero, kandi ikanoza ibimenyetso bya asima.
Manyeziyumu igira uruhare runini mu kugenga ubudahangarwa bw'umubiri, ikagabanya ubushobozi bw'ubudahangarwa bw'umubiri bukabije no kugabanya ingaruka z'ubwivumbure ku ndwara ya asima.
7. Indwara zo mu mara.
Kubura magnesium: Kubura magnesium bishobora kugabanya umuvuduko w'amara no gutera impatwe. Magnesium ni umuti woroshya uburozi karemano. Kongera magnesium bishobora gutuma amara ahora ahumeka neza no koroshya imyanda binyuze mu kwinjiza amazi kugira ngo bifashe mu kwituma.
Indwara y'amara iterwa n'imikaya (IBS): Abantu barwaye IBS bakunze kugira magnesium nkeya. Kongeramo magnesium bishobora kugabanya ibimenyetso bya IBS nko kubabara mu nda, kubyimba inda no kuruhuka.
Abantu bafite indwara yo kubyimbirwa mu mara (IBD), harimo indwara ya Crohn na colitis y'ibisebe, bakunze kugira urugero ruto rwa manyeziyumu, bishoboka ko biterwa no kudafata neza ibiryo no gucibwamo igihe kirekire. Ingaruka za manyeziyumu mu kubyimbirwa zishobora gufasha kugabanya ingaruka zo kubyimbirwa mu mara no kunoza ubuzima bw'amara.
Ubwinshi bw'udukoko two mu mara mato (SIBO): Abantu barwaye SIBO bashobora kugira ikibazo cyo kubura magnesium kuko kwiyongera cyane kwa bagiteri bigira ingaruka ku buryo intungamubiri zinjira mu mubiri. Kongera magnesium ikwiye bishobora kongerera ibimenyetso byo kubyimba no kubabara mu nda bifitanye isano na SIBO.
8. Gusya amenyo.
Gusya amenyo akenshi bibaho nijoro kandi bishobora kubaho bitewe n'impamvu zitandukanye. Harimo imihangayiko, guhangayika, ibibazo byo gusinzira, kurumwa nabi, n'ingaruka mbi z'imiti imwe n'imwe. Mu myaka ya vuba aha, ubushakashatsi bwagaragaje ko kubura manyeziyumu bishobora kuba bifitanye isano no gusya amenyo, kandi kongerwamo manyeziyumu bishobora gufasha mu kugabanya ibimenyetso byo gusya amenyo.
Magnesium igira uruhare runini mu kuyobora imitsi no kuruhuka kw'imitsi. Kubura Magnesium bishobora gutera imitsi gucika intege no kubabara, bikongera ibyago byo gusya amenyo. Magnesium igenga uturemangingo tw'imitsi kandi ishobora gufasha kugabanya imihangayiko n'imihangayiko, ari byo bintu bikunze gutera gusya amenyo.
Kongera magnesium bishobora gufasha kugabanya stress no guhangayika, ibyo bikaba byagabanya gusya amenyo guterwa n’izi mpamvu zo mu mutwe. Magnesium ifasha imitsi kuruhuka no kugabanya imitsi yo mu ijoro, ibi bikaba byagabanya gusya amenyo. Magnesium ishobora gutuma umuntu aruhuka kandi ikarushaho gusinzira neza binyuze mu kugenzura imikorere y’imiti itera imikorere y’uturemangingo nka GABA.
9. Amabuye yo mu mpyiko.
Ubwoko bwinshi bw'amabuye y'impyiko ni fosifate ya kalisiyumu na oxalate ya kalisiyumu. Ibintu bikurikira bitera amabuye y'impyiko:
① Ubwiyongere bwa kalisiyumu mu nkari. Niba indyo irimo isukari nyinshi, fructose, inzoga, ikawa, nibindi, ibi biribwa bikomoka kuri aside bizakura kalisiyumu mu magufwa kugira ngo bivange aside kandi biyikoreshe mu mpyiko. Kurya kalisiyumu cyane cyangwa gukoresha inyongera za kalisiyumu nabyo byongera kalisiyumu mu nkari.
②Aside oxalic iri mu nkari iba nyinshi cyane. Iyo uriye ibiryo byinshi birimo aside oxalic, aside oxalic iri muri ibi biribwa izahuzwa na kalisiyumu bigatuma habaho oxalate ya kalisiyumu idashonga, ishobora gutera amabuye mu mpyiko.
③Kubura amazi mu mubiri. Bitera kwiyongera kwa kalisiyumu n'indi myunyu ngugu mu nkari.
④Indyo irimo fosifore nyinshi. Gufata ibiryo byinshi birimo fosifore (nk'ibinyobwa birimo karubone), cyangwa hyperparathyroidism, byongera urugero rwa aside fosifore mu mubiri. Aside fosifore izakura kalisiyumu mu magufwa kandi itume kalisiyumu yinjizwa mu mpyiko, igakora amabuye ya fosifore ya kalisiyumu.
Magnesium ishobora guhuzwa na aside oxalic bigatuma habaho oxalate ya magnesium, ifite ubushobozi bwo gushonga kurusha oxalate ya calcium, ishobora kugabanya neza imvura n'ihindagurika rya oxalate ya calcium kandi ikagabanya ibyago byo kurwara amabuye mu mpyiko.
Magnesium ifasha kalisiyumu gushonga, ikarinda kalisiyumu gushonga mu maraso kandi ikarinda ikorwa rya kristu zikomeye. Iyo umubiri udafite magnesium ihagije kandi ufite kalisiyumu nyinshi, hashobora kubaho ubwoko butandukanye bwa kalisiyumu, harimo amabuye, imitsi icikagurika, kubyimba kw'imitsi, gushonga kw'imitsi mu mitsi (atherosclerosis), gushonga kw'imitsi yo mu mabere, n'ibindi.
10.Parkinson.
Indwara ya Parkinson iterwa ahanini no kubura kwa dopaminergic neuron mu bwonko, bigatuma urugero rwa dopamine rugabanuka. Itera uburyo budasanzwe bwo kugenzura ingendo, bigatera guhinda umushyitsi, gukomera, bradykinesia, no kudahagarara neza kw'imiterere y'umubiri.
Kubura manyeziyumu bishobora gutera imikorere mibi y’imitsi ndetse n’urupfu, bikongera ibyago byo kurwara indwara z’imitsi, harimo n’indwara ya Parkinson. Manyeziyumu ifite ingaruka zo kurinda ubwonko, ishobora gutuza uturemangingo tw’imitsi, ikagenzura inzira za calcium ion, kandi ikagabanya gushyuha kw’imitsi no kwangirika kw’uturemangingo.
Manyeziyumu ni ingenzi mu mikorere ya enzymes zirwanya okisidasiyo, ifasha mu kugabanya stress ya okisidasiyo n'ingaruka z'ububyimbirwe. Abantu barwaye indwara ya Parkinson bakunze kugira stress nyinshi ya okisidasiyo n'ububyimbirwe, ibyo bikaba byihutisha kwangirika kw'imitsi.
Ikintu nyamukuru kiranga indwara ya Parkinson ni ukubura kwa neurons za dopaminergic muri substantia nigra. Manyeziyumu ishobora kurinda izi neurons igabanya uburozi bw'ubwonko no gutuma imikorere y'ubwonko ikomeza kubaho.
Magnesiyumu ifasha mu gutuma imitsi ikora neza no gufungana kw'imitsi, kandi ikagabanya ibimenyetso by'imikorere y'imitsi nko gutigita, gukomera no gucika intege ku barwayi ba Parkinson.
11. Kwiheba, guhangayika, kurakara cyane n'izindi ndwara zo mu mutwe.
Manyeziyumu ni ingenzi mu kugenzura imisemburo myinshi y’ubwonko (urugero: serotonin, GABA) igira uruhare runini mu kugenzura amarangamutima no kugenzura imihangayiko. Ubushakashatsi bwerekana ko manyeziyumu ishobora kongera urugero rwa serotonin, ikigo cy’ubwonko cy’ingenzi gifitanye isano no kuringaniza amarangamutima no kumva umerewe neza.
Magnesium ishobora kubuza imikorere ikabije ya NMDA receptors. Gukora cyane kwa NMDA receptors bifitanye isano no kwiyongera k'uburozi bw'ubwonko n'ibimenyetso by'agahinda.
Magnesium ifite ubushobozi bwo kurwanya ububyimbirwe n'ubudahangarwa bw'umubiri, ibyo bikaba bishobora kugabanya ububyimbirwe n'umuvuduko wa ogisijeni mu mubiri, byombi bikaba bifitanye isano no kwiheba no guhangayika.
Umurongo wa HPA ugira uruhare runini mu gusubiza stress no kugenzura amarangamutima. Manyeziyumu ishobora kugabanya stress no guhangayika binyuze mu kugenzura umurongo wa HPA no kugabanya irekurwa ry’imisemburo itera stress nka cortisol.
12. Umunaniro.
Kubura manyeziyumu bishobora gutera umunaniro n'ibibazo by'imikorere y'umubiri, ahanini kubera ko manyeziyumu igira uruhare runini mu gukora ingufu no mu mikorere y'imikorere y'umubiri. Manyeziyumu ifasha umubiri kugumana ingufu zisanzwe n'imikorere y'imikorere y'umubiri binyuze mu gutuma ATP ikomeza, ikabyaza imbaraga enzymes zitandukanye, ikagabanya stress ya oxidative, kandi igakomeza imikorere y'imitsi n'imitsi. Kongera manyeziyumu bishobora kunoza ibi bimenyetso no kongera imbaraga n'ubuzima muri rusange.
Manyeziyumu ni igikoresho gifasha mu gukora imisemburo myinshi, cyane cyane mu mikorere y'ingufu. Igira uruhare runini mu gukora adenosine triphosphate (ATP). ATP ni yo itwara ingufu z'uturemangingo, kandi iyoni za manyeziyumu ni ingenzi mu gutuma ATP ihora ihagaze neza kandi ikora neza.
Kubera ko manyeziyumu ari ingenzi mu gukora ATP, kubura manyeziyumu bishobora gutuma ATP idakorwa neza, bigatuma ingufu zitangwa mu turemangingo zigabanuka, bikagaragara nk'umunaniro rusange.
Magnesium igira uruhare mu mikorere ya metabolisme nka glycolysis, tricarboxylic acid cycle (TCA cycle), na phosphorylation ya oxidative. Iyi mikorere ni yo nzira nyamukuru ikoreshwa n'uturemangingo gukora ATP. Molekile ya ATP igomba guhuzwa na iyoni za magnesium kugira ngo ikomeze gukora (Mg-ATP). Iyo magnesium idafite, ATP ntishobora gukora neza.
Magnesium ikora nk'ikintu gifasha mu gukora imisemburo myinshi, cyane cyane iyikora mu ihinduka ry'ingufu, nka hexokinase, pyruvate kinase, na adenosine triphosphate synthetase. Kubura magnesium bituma iyi misemburo igabanuka, ibyo bigatuma ingirabuzimafatizo zikora neza kandi zigakoreshwa mu gukora ingufu.
Magnesium ifite ingaruka ku mikorere ya antioxydant kandi ishobora kugabanya stress ya oxidative mu mubiri. Kubura magnesium byongera urugero rwa stress ya oxidative, bigatera kwangirika kw'uturemangingo no kunanirwa.
Magnesium nayo ni ingenzi mu kuyobora imitsi no kugabanya imitsi. Kubura magnesium bishobora gutera imitsi n'imitsi kudakora neza, bigatuma umunaniro urushaho kwiyongera.
13. Diyabete, kunanirwa kwa insuline n'izindi ndwara ziterwa n'imikorere y'umubiri.
Magnesium ni igice cy'ingenzi mu gutuma insuline ikora neza kandi igira uruhare mu ikorwa ry'imiti ya insuline. Kubura magnesium bishobora gutuma insuline igabanuka kandi bikongera ibyago byo kudakira insuline. Kubura magnesium bifitanye isano no kwiyongera kw'indwara ya insuline ikabije ndetse na diyabete yo mu bwoko bwa 2.
Magnesium igira uruhare mu gukora imisemburo itandukanye igira uruhare runini mu ikorwa ry’isukari. Kubura magnesium bigira ingaruka ku ikorwa rya glycolysis no gukoresha isukari iterwa na insuline. Ubushakashatsi bwagaragaje ko kubura magnesium bishobora gutera ibibazo mu ikorwa ry’isukari, kwiyongera kw’isukari mu maraso na hemoglobine iterwa na glycated (HbA1c).
Magnesium ifite ingaruka zo kurwanya ubushyuhe n'ubudahangarwa bw'umubiri, kandi ishobora kugabanya ubushyuhe n'ingaruka zo kubyimbirwa mu mubiri, ari na byo bintu by'ingenzi bitera diyabete no kudashyira insuline mu mubiri. Kugabanuka kwa magnesium mu mubiri byongera ibimenyetso by'ubushyuhe n'ubudahangarwa bw'umubiri, bityo bigatera imbere ubushyuhe n'ubudahangarwa bw'umubiri muri insuline.
Kongera magnesium yongera ubushobozi bwo kumva insuline kandi ikanatuma isukari ikwirakwira binyuze muri insuline. Kongera magnesium ishobora kunoza uburyo isukari ikoreshwa mu gukora isuku no kugabanya isukari mu maraso n'urugero rwa hemoglobine ikomoka kuri glycated binyuze mu nzira nyinshi. Magnesium ishobora kugabanya ibyago byo kurwara indwara ya metabolisme binyuze mu kunoza ubushobozi bwo kumva insuline, kugabanya umuvuduko w'amaraso, kugabanya ubusumbane mu maraso, no kugabanya ububyimbirwe.
14. Kuribwa umutwe no kurwara umutwe.
Magnesiyumu igira uruhare runini mu kurekura no kugenzura imikorere y’imitsi y’amaraso. Kubura Magnesiyumu bishobora gutera kudahuza kw’imitsi y’amaraso n’imitsi ifungana, ibyo bikaba byatera kuribwa umutwe no kurwara migraine.
Igipimo gito cya manyeziyumu gifitanye isano no kwiyongera k'ububyimbirwe n'umuvuduko wa ogisijeni, bishobora gutera cyangwa bikarushaho kwiyongera kwa migraine. Manyeziyumu ifite ingaruka zo kurwanya ububyimbirwe n'ubudahangarwa, ikagabanya ububyimbirwe n'umuvuduko wa ogisijeni.
Magnesiyumu ifasha kuruhuka imiyoboro y'amaraso, kugabanya ubwinshi bw'amaraso mu mitsi, no kunoza urujya n'uruza rw'amaraso, bityo bigatuza migraine.
15. Ibibazo byo gusinzira nko kudasinzira neza, gusinzira nabi, indwara yo mu mutwe no kubyuka byoroshye.
Ingaruka za Magnesium ku mikorere y’imitsi zifasha mu kuruhuka no gutuza, kandi kongerera magnesium bishobora kunoza cyane ingorane zo gusinzira ku barwayi bafite ikibazo cyo kudasinzira no kongera igihe cyo gusinzira.
Magnesiyumu itera gusinzira cyane kandi ikongera ubwiza bw'ibitotsi muri rusange binyuze mu kugenzura imikorere y'imiti itera indwara nka GABA.
Magnesiyumu igira uruhare runini mu kugenzura isaha y'umubiri. Magnesiyumu ishobora gufasha kugarura imikorere isanzwe ya circadian binyuze mu kugira ingaruka ku ikorwa rya melatonin.
Ingaruka zo kuruhuka za manyeziyumu zishobora kugabanya umubare w'abakanguka nijoro kandi zigatuma umuntu asinzira buri gihe.
16. Kubyimba.
Kalisiyumu nyinshi ishobora gutera kubyimba byoroshye, mu gihe manyeziyumu ishobora gukumira kubyimba.
Magnesiyumu ni ingenzi ku mikorere isanzwe y'ubudahangarwa bw'umubiri. Kubura magnesium bishobora gutuma uturemangingo tw'ubudahangarwa bw'umubiri tudakora neza kandi bikongera ingaruka zo kubyimba.
Kubura manyeziyumu bitera urwego rwo hejuru rw'umuvuduko wa ogisijeni kandi byongera umusaruro wa radicals free mu mubiri, bishobora gutera no kongera ubushyuhe. Nk'umuti urwanya ogisijeni karemano, manyeziyumu ishobora kugabanya radicals free mu mubiri no kugabanya umuvuduko wa ogisijeni n'ingaruka z'ubushyuhe. Kongera manyeziyumu bishobora kugabanya cyane urugero rw'ibimenyetso bya ogisijeni stress no kugabanya ubushyuhe buterwa na ogisijeni stress.
Magnesium igira ingaruka ku bushyuhe binyuze mu nzira nyinshi, harimo kubuza irekurwa rya cytokines zitera ubushyuhe no kugabanya ikorwa ry'ibitera ubushyuhe. Magnesium ishobora kubuza urugero rw'ibintu bitera ubushyuhe nka tumor necrosis factor-α (TNF-α), interleukin-6 (IL-6), na poroteyine ya C-reactive (CRP).
17. Indwara yo gucika kw'amagufwa (Osteoporosis).
Kubura manyeziyumu bishobora gutuma ubucucike bw'amagufwa bugabanuka ndetse n'imbaraga z'amagufwa zigabanuka. Manyeziyumu ni ingenzi mu mikorere y'ubucucike bw'amagufwa kandi igira uruhare rutaziguye mu ikorwa ry'uturemangingo tw'amagufwa. Manyeziyumu idahagije ishobora gutuma ubwiza bw'uturemangingo tw'amagufwa bugabanuka, bigatuma amagufwa ashobora kwangirika cyane.
Kubura manyeziyumu bishobora gutuma kalisiyumu igwa cyane mu magufwa, kandi manyeziyumu igira uruhare runini mu kugenzura uburinganire bwa kalisiyumu mu mubiri. Manyeziyumu itera imbere mu kwinjiza no gukoresha kalisiyumu binyuze mu gukora vitamine D, kandi inagenzura imikorere ya kalisiyumu binyuze mu gukora ingaruka ku ikorwa rya hormone ya parathyroid (PTH). Kubura manyeziyumu bishobora gutuma PTH na vitamine D bidakora neza, bityo bigatera ibibazo mu mikorere ya kalisiyumu no kongera ibyago byo kuva mu magufwa.
Magnesium ifasha mu gukumira ko kalisiyumu ishyirwa mu ngingo zoroshye kandi ikabungabunga uburyo bwiza bwo kubika kalisiyumu mu magufwa. Iyo manyeziyumu ibuze, kalisiyumu ihita iva mu magufwa ikayishyira mu ngingo zoroshye.
20. Kubabara imitsi no kubabara, intege nke z'imitsi, umunaniro, kujugumira kw'imitsi kudasanzwe (guhindagura ingiga z'amaso, kuruma ururimi, nibindi), ububabare budashira bw'imitsi n'ibindi bibazo by'imitsi.
Magnesium igira uruhare runini mu gutuma imitsi ikora neza no gufungana kw'imitsi. Kubura Magnesium bishobora gutera imitsi ikora nabi no kwiyongera k'ubushyuhe bw'imitsi, bigatera imitsi gucikagurika no kubabara. Kongeramo Magnesium bishobora kugarura imikorere isanzwe y'imitsi no gufungana kw'imitsi no kugabanya ubushyuhe bwinshi bw'imitsi, bityo bikagabanya ubushyuhe n'ubushyuhe.
Magnesium igira uruhare mu mikorere y'ingufu no mu gukora ATP (isoko nyamukuru y'ingufu z'uturemangingo). Kubura magnesium bishobora gutuma habaho kugabanuka k'umusaruro wa ATP, bigira ingaruka ku mitsi no gukora neza, bigatera intege nke z'imitsi no kunanirwa. Kubura magnesium bishobora gutuma habaho umunaniro mwinshi no kugabanuka k'ubushobozi bw'imyitozo ngororamubiri nyuma y'imyitozo ngororamubiri. Mu kwitabira gukora ATP, magnesium itanga ingufu zihagije, ikongera imikorere y'imitsi, yongera imbaraga z'imitsi, kandi ikagabanya umunaniro. Kongera magnesium bishobora kunoza kwihangana mu myitozo ngororamubiri no gukora neza kw'imitsi no kugabanya umunaniro nyuma y'imyitozo ngororamubiri.
Ingaruka za Magnesium ku mikorere y’imitsi zishobora kugira ingaruka ku mitsi ikora ku bushake. Kubura Magnesium bishobora gutera imikorere mibi y’imitsi, bigatera imitsi gutigita no kurwara amaguru adatuje (RLS). Ingaruka za Magnesium ku mitsi zishobora kugabanya gushyuha cyane kw’imitsi, kugabanya ibimenyetso bya RLS, no kunoza uburyo bwo gusinzira.
Magnesium ifite ubushobozi bwo kurwanya ububyimbirwe n'ubudahangarwa, ikagabanya ububyimbirwe n'umuvuduko wa ogisijeni mu mubiri. Ibi bintu bifitanye isano n'ububabare buhoraho. Magnesium igira uruhare mu kugenzura imiyoboro myinshi y'ubwonko, nka glutamate na GABA, bigira uruhare runini mu gusobanukirwa ububabare. Kubura Magnesium bishobora gutuma habaho uburyo budasanzwe bwo kugenzura ububabare no kwiyongera k'uburyo umuntu yumva ububabare. Kongeramo Magnesium bishobora kugabanya ibimenyetso by'ububabare buhoraho binyuze mu kugena urugero rw'imiyoboro y'ubwonko.
21. Imvune za siporo no gukira.
Magnesium igira uruhare runini mu gutuma imitsi ikora neza no kugabanya imitsi. Kubura Magnesium bishobora gutera imitsi gushyuha cyane no kugabanya imitsi mu buryo butunguranye, byongera ibyago byo kubabara no kubabara. Kongera magnesium bishobora kugenga imikorere y'imitsi n'imitsi no kugabanya kubabara mu mitsi nyuma yo gukora imyitozo ngororamubiri.
Magnesium ni igice cy'ingenzi cya ATP (isoko y'ingufu z'ingirabuzimafatizo) kandi igira uruhare mu gukora ingufu no mu mikorere y'umubiri. Kubura Magnesium bishobora gutuma habaho ingufu nke, umunaniro mwinshi, no kugabanya ubushobozi bwo gukora siporo. Kongera Magnesium bishobora kongera ubushobozi bwo kwihangana mu myitozo ngororamubiri no kugabanya umunaniro nyuma yo gukora siporo.
Magnesium ifite ubushobozi bwo kurwanya ububyimbirwe bushobora kugabanya ububyimbirwe buterwa no gukora imyitozo ngororamubiri no kwihutisha gukira kw'imitsi n'ingingo.
Aside lactic ni metabolite ikorwa mu gihe cya glycolysis kandi ikorwa ku bwinshi mu gihe cy'imyitozo ngororamubiri ikomeye. Magnesium ni cofactor ya enzymes nyinshi zijyanye na metabolism y'ingufu (nka hexokinase, pyruvate kinase), zigira uruhare runini muri glycolysis na metabolism ya lactic. Magnesium ifasha kwihutisha ishyirwa no guhinduka kwa aside lactic kandi ikagabanya ubwiyongere bwa aside lactic.
Ni gute wakwisuzuma niba ufite ikibazo cyo kubura manyeziyumu?
Mu by’ukuri, kugerageza kumenya urugero nyarwo rwa manyeziyumu mu mubiri wawe binyuze mu bipimo rusange mu by’ukuri ni ikibazo kigoye cyane.
Mu mubiri wacu harimo garama 24-29 za manyeziyumu, hafi 2/3 cyazo zikaba ziri mu magufwa na 1/3 mu turemangingo n'ingingo zitandukanye. Manyeziyumu iri mu maraso ingana na 1% gusa by'umusemburo wose wa manyeziyumu mu mubiri (harimo serum 0.3% muri erythrocytes na 0.5% mu turemangingo dutukura tw'amaraso).
Kugeza ubu, mu bitaro byinshi byo mu Bushinwa, ikizamini gisanzwe cyo kureba ingano ya manyeziyumu akenshi kiba ari "ikizamini cya manyeziyumu mu maraso". Ingano isanzwe y'iki kizamini ni hagati ya 0.75 na 0.95 mmol/L.
Ariko, kubera ko manyeziyumu yo mu maraso ingana na 1% gusa by’umubare wose wa manyeziyumu mu mubiri, ntabwo ishobora kugaragaza neza kandi neza manyeziyumu mu ngingo zitandukanye n’uturemangingo tw’umubiri.
Igipimo cya manyeziyumu mu maraso ni ingenzi cyane ku mubiri kandi ni cyo kintu cya mbere gikwiye kwitabwaho. Kubera ko manyeziyumu mu maraso igomba kugumana ubwinshi bufatika kugira ngo ikomeze gukora neza, nko gutera k'umutima neza.
Rero iyo urya magnesium ikomeje kugabanuka, cyangwa umubiri wawe ukagira uburwayi cyangwa stress, umubiri wawe ubanza gukura magnesium mu ngingo cyangwa mu turemangingo nk'imitsi ukayijyana mu maraso kugira ngo ifashe mu kugumana urugero rusanzwe rwa magnesium mu maraso.
Bityo rero, iyo agaciro ka manyeziyumu mu maraso kawe kagaragara ko kari mu rugero rusanzwe, manyeziyumu ishobora kugabanuka mu zindi ngingo n'uturemangingo tw'umubiri.
Kandi iyo upimye ugasanga na manyeziyumu yo mu maraso iri hasi, urugero, iri munsi y’urugero rusanzwe, cyangwa iri hafi y’urugero rwo hasi rw’urugero rusanzwe, bivuze ko umubiri uba usanzwe ufite ikibazo gikomeye cyo kubura manyeziyumu.
Igipimo cya manyeziyumu ku serumu itukura y'amaraso (RBC) n'igipimo cya manyeziyumu ku serumu ni byiza cyane kurusha igipimo cya manyeziyumu mu maraso. Ariko ntabwo byerekana neza urugero nyarwo rwa manyeziyumu mu mubiri.
Kubera ko nta selile zitukura cyangwa se plaquettes zigira nuclei na mitochondria, mitochondria ni yo gice cy'ingenzi cyane cyo kubika manyeziyumu. Plaquettes zigaragaza neza impinduka ziheruka ku rugero rwa manyeziyumu kurusha selile zitukura kuko platelet zibaho iminsi 8-9 gusa ugereranije n'iminsi 100-120 y'iselile zitukura.
Ibipimo nyabyo ni ibi bikurikira: ingano ya magnesium mu turemangingo tw’imitsi, ingano ya magnesium mu turemangingo tw’impyiko.
Ariko, uretse manyeziyumu yo mu maraso, ibitaro byo mu gihugu ubu ntibishobora gukora byinshi ku bindi bipimo bya manyeziyumu.
Niyo mpamvu ubuvuzi gakondo bwirengagije akamaro ka manyeziyumu, kuko gupima gusa niba umurwayi afite ikibazo cya manyeziyumu mu maraso bikunze gutuma atekereza nabi.
Gupima urugero rwa manyeziyumu y'umurwayi hakoreshejwe gupima manyeziyumu mu maraso gusa ni ikibazo gikomeye mu gusuzuma no kuvura indwara muri iki gihe.
Ni gute wahitamo inyunganiramirire ikwiye ya manyeziyumu?
Hari ubwoko butandukanye bw'inyongeramusaruro za manyeziyumu ku isoko, nka magnesium oxyde, magnesium sulfate, magnesium chloride, magnesium citrate, magnesium glycinate, magnesium threonate, magnesium taurate, nibindi...
Nubwo ubwoko butandukanye bw'inyongeramusaruro za manyeziyumu bushobora koroshya ikibazo cyo kubura manyeziyumu, bitewe n'itandukaniro ry'imiterere ya molekile, igipimo cyo kwinjiza ibintu kiratandukanye cyane, kandi bifite imiterere yabyo n'ubushobozi bwabyo.
Kubwibyo, ni ngombwa cyane guhitamo inyunganiramirire ya manyeziyumu ikubereye kandi igakemura ibibazo byihariye.
Ushobora gusoma witonze ibi bikurikira, hanyuma ugahitamo ubwoko bw'inyongera ya manyeziyumu ikubereye ukurikije ibyo ukeneye n'ibibazo ushaka kwibandaho mu gukemura.
Inyongeramusaruro za manyeziyumu ntizisabwa
okiside ya manyeziyumu
Akamaro ka magnesium oxyde ni uko ifite magnesium nyinshi, ni ukuvuga ko buri garama ya magnesium oxyde ishobora gutanga magnesium iyoni nyinshi kurusha izindi nyongeramusaruro za magnesium ku giciro gito.
Ariko, iyi ni inyongeramusaruro ya manyeziyumu ifite igipimo gito cyane cyo kwinjiza, hafi 4% gusa, bivuze ko manyeziyumu nyinshi idashobora kwinjiza no gukoreshwa by'ukuri.
Byongeye kandi, magnesium oxyde ifite akamaro gakomeye ko kuvura impatwe kandi ishobora gukoreshwa mu kuvura impatwe.
Yoroshya umwanda binyuze mu kwinjiza amazi mu mara, igatuma amara ahora mu mara, kandi igafasha mu kwituma. Ubwinshi bwa magnesium oxide bushobora gutera indwara mu gifu, harimo impiswi, ububabare mu nda, no kuribwa mu gifu. Abantu bafite ikibazo cyo kumva igifu bagomba kucyitondera.
Sulfate ya manyeziyumu
Igipimo cyo kwinjiza magnesium sulfate nacyo kiri hasi cyane, bityo magnesium sulfate nyinshi inyowe mu kanwa ntishobora kwinjiza kandi izavanwa hamwe n'imyanda aho kwinjira mu maraso.
Sulfate ya manyeziyumu nayo igira ingaruka zikomeye ku maraso, kandi ingaruka zayo zo ku maraso zikunze kugaragara mu minota 30 kugeza ku masaha 6. Ibi biterwa nuko iyoni za manyeziyumu zitarahurwa zifata amazi mu mara, zikongera ingano y'ibiri mu mara, kandi zigatuma imyanda itangira kwituma.
Ariko, kubera ko ishongesha cyane mu mazi, sulfate ya manyeziyumu ikunze gukoreshwa mu gutera imitsi mu buryo bwihutirwa mu bitaro kugira ngo ivure indwara ya hypomagnesemia, eclampsia, indwara zikomeye za asima, n'ibindi.
Ubundi buryo, sulfate ya manyeziyumu ishobora gukoreshwa nk'umunyu wo mu bwogero (uzwi kandi nka Epsom salts), winjizwa mu ruhu kugira ngo ugabanye ububabare bw'imitsi n'ububyimba kandi utume umuntu aruhuka kandi akire.
aspartate ya manyeziyumu
Magnesium aspartate ni ubwoko bwa manyeziyumu bukorwa binyuze mu guhuza aside aspartique na manyeziyumu, ikaba ari inyongeramusaruro ya manyeziyumu ivugwaho rumwe.
Akamaro ni uko: Magnesium aspartate ifite ubushobozi bwo kuboneka mu mubiri, bivuze ko ishobora kwinjiza neza no gukoreshwa n'umubiri mu kongera vuba urugero rwa magnesium mu maraso.
Byongeye kandi, aside aspartike ni aside amine y'ingenzi igira uruhare mu mikorere y'ingufu. Igira uruhare runini mu mikorere y'aside tricarboxylic (Krebs cycle) kandi igafasha uturemangingo gukora ingufu (ATP). Kubwibyo, aspartate ya manyeziyumu ishobora gufasha kongera urugero rw'ingufu no kugabanya umunaniro.
Ariko, aside aspartike ni aside amine itera imbaraga, kandi kuyirya cyane bishobora gutera gushyuha cyane mu mitsi, bigatera guhangayika, kubura ibitotsi, cyangwa ibindi bimenyetso by'imitsi.
Bitewe n'uburyo aspartate ishobora gukurura, abantu bamwe na bamwe bakunze aside amine zishyushya (nk'abarwayi bafite indwara zimwe na zimwe zo mu bwonko) bashobora kuba badakwiriye guhabwa aspartate ya manyeziyumu igihe kirekire cyangwa ku gipimo kinini.
Inyongeramusaruro za Manyeziyumu zisabwa
Magnesium threonate ikorwa binyuze mu guhuza magnesium na L-threonate. Magnesium threonate ifite akamaro gakomeye mu kunoza imikorere y'ubwonko, kugabanya imihangayiko n'ihungabana, gufasha gusinzira, no kurinda ubwonko bitewe n'imiterere yayo yihariye ya shimi ndetse no kwinjira neza kw'imiyoboro y'amaraso mu bwonko.
Injira mu ruzitiro rw'amaraso n'ubwonko: Byagaragaye ko manyeziyumu ifite ubwiza bwinshi mu kwinjira mu ruzitiro rw'amaraso n'ubwonko, ibi bikaba biyiha akarusho gadasanzwe mu kongera urugero rwa manyeziyumu mu bwonko. Ubushakashatsi bwagaragaje ko manyeziyumu ifite ubwinshi bushobora kongera cyane ubwinshi bwa manyeziyumu mu mazi yo mu bwonko, bityo bigatuma ubushobozi bwo gutekereza burushaho kuba bwiza.
Inoza imikorere y'ubwonko n'ubwonko: Bitewe n'ubushobozi bwayo bwo kongera urugero rwa manyeziyumu mu bwonko, manyeziyumu ishobora kunoza cyane imikorere y'ubwonko n'ubwonko, cyane cyane ku bageze mu za bukuru n'abafite ubumuga bwo gutekereza. Ubushakashatsi bwerekana ko kongera manyeziyumu mu bwonko bishobora kunoza cyane ubushobozi bw'ubwonko bwo kwiga no kwibuka mu gihe gito.
Kugabanya imihangayiko n'ihungabana: Magnesium igira uruhare runini mu kuyobora imitsi no kuringaniza uburyo bwo gutuma imitsi ikora. Magnesium threonate ishobora gufasha kugabanya ibimenyetso by'imihangayiko no kwiheba binyuze mu kongera neza urugero rwa magnesium mu bwonko.
Uburinzi bw'imitsi: Abantu bafite ibyago byo kurwara indwara z'ubwonko, nka Alzheimer's na Parkinson's. Magnesium threonate ifite ingaruka zo kurinda ubwonko kandi ifasha gukumira no kugabanya ukwiyongera kw'indwara z'ubwonko.
Magnesium taurine ni uruvange rwa manyeziyumu na taurine. Ihuza ibyiza bya manyeziyumu na taurine kandi ni inyongeramusaruro nziza ya manyeziyumu.
Kuboneka cyane mu mubiri: Magnesium taurate ifite ubushobozi bwinshi bwo kubona ibintu, bivuze ko umubiri ushobora kwinjiza no gukoresha ubwo bwoko bwa magnesium byoroshye.
Ihangana neza n'igifu: Kubera ko magnesium taurate ifite umuvuduko mwinshi wo kwinjiza mu gifu, akenshi ntabwo itera ikibazo mu gifu.
Ifasha ubuzima bw'umutima: Magnesium na taurine byombi bifasha mu kugenga imikorere y'umutima. Magnesium ifasha mu kubungabunga umuvuduko w'umutima usanzwe binyuze mu kugena ubwinshi bwa calcium ion mu turemangingo tw'imitsi y'umutima. Taurine ifite ubushobozi bwo kurwanya antioxidant no kurwanya ububyimbirwe, ikarinda uturemangingo tw'umutima guhangayika no kwangirika kw'ububyimbirwe. Ubushakashatsi bwinshi bwagaragaje ko magnesium taurine ifite akamaro gakomeye ku buzima bw'umutima, ikagabanya umuvuduko ukabije w'amaraso, ikagabanya gutera k'umutima ku buryo butunguranye, kandi ikarinda indwara z'umutima n'umutima.
Ubuzima bw'Imitsi: Magnesium na taurine byombi bigira uruhare runini mu mikorere y'imitsi. Magnesium ni coenzyme mu gukora imisemburo itandukanye y'imitsi kandi igafasha mu mikorere isanzwe y'imitsi. Taurine irinda uturemangingo tw'imitsi kandi igateza imbere ubuzima bw'imitsi. Magnesium taurine ishobora kugabanya ibimenyetso by'imihangayiko n'ihungabana no kunoza imikorere rusange y'imitsi. Ku bantu bafite imihangayiko, ihungabana, stress idakira n'izindi ndwara z'imitsi.
Ingaruka zo kurwanya ogisijeni n'ububyimbirwe: Taurine ifite ingaruka zikomeye zo kurwanya ogisijeni n'ububyimbirwe, zishobora kugabanya stress ya ogisijeni n'ingaruka zo kubyimbirwa mu mubiri. Magnesium inafasha mu kugenga ubudahangarwa bw'umubiri no kugabanya ububyimbirwe. Ubushakashatsi bwerekana ko magnesium taurate ishobora gufasha mu gukumira indwara zitandukanye zidakira binyuze mu miterere yayo yo kurwanya ogisijeni n'ububyimbirwe.
Ituma imikorere y’umubiri irushaho kuba myiza: Manyeziyumu igira uruhare runini mu mikorere y’ingufu, mu gusohora no gukoresha insuline, no mu kugenzura isukari mu maraso. Taurine inafasha mu kunoza uburyo insuline ikoreshwa, ifasha mu kugenzura isukari mu maraso, no kunoza imikorere y’umubiri n’ibindi bibazo. Ibi bituma manyeziyumu taurine igira akamaro kurusha izindi nyongeramusaruro za manyeziyumu mu gucunga imikorere y’umubiri no kudakora insuline.
Taurine muri Magnesium Taurate, nk'aside amine yihariye, ifite ingaruka nyinshi:
Taurine ni aside amine isanzwe irimo sulfur kandi ni aside amine itari poroteyine kuko idakora mu gukora poroteyine nk'izindi aside amine.
Iki gice gikwirakwira cyane mu ngingo zitandukanye z'inyamaswa, cyane cyane mu mutima, mu bwonko, mu maso no mu mitsi y'amagufwa. Kiboneka kandi mu biribwa bitandukanye, nk'inyama, amafi, ibikomoka ku mata, n'ibinyobwa bitanga imbaraga.
Taurine mu mubiri w'umuntu ishobora gukorwa muri cysteine ikoresheje aside decarboxylase ya cysteine sulfinic (Csad), cyangwa ishobora kuboneka mu mirire hanyuma ikaribwa n'uturemangingo binyuze mu byuma bitwara taurine.
Uko imyaka igenda yiyongera, ingano ya taurine n'ibiyigize mu mubiri w'umuntu igenda igabanuka buhoro buhoro. Ugereranyije n'urubyiruko, ingano ya taurine mu maraso y'abageze mu zabukuru izagabanukaho ibirenze 80%.
1. Gushyigikira ubuzima bw'umutima n'imitsi:
Igenzura umuvuduko w'amaraso: Taurine ifasha kugabanya umuvuduko w'amaraso kandi igatuma amaraso agabanuka binyuze mu kugena uburinganire bwa iyoni za sodium, potasiyumu na kalisiyumu. Taurine ishobora kugabanya umuvuduko w'amaraso ku barwayi bafite umuvuduko ukabije w'amaraso.
Irinda umutima: Igira ingaruka ku mikorere ya antioxidant kandi ikarinda umutima kwangirika guterwa n’ingufu za oxidative. Kongera taurine bishobora kunoza imikorere y’umutima no kugabanya ibyago byo kurwara indwara z’umutima n’imitsi.
2. Kurinda ubuzima bw'imitsi:
Uburinzi bw'ubwonko: Taurine ifite ingaruka zo kurinda ubwonko, ikarinda indwara zo kwangirika kw'ubwonko binyuze mu gutuma uturemangingo tw'umubiri duhagarara neza kandi ikagenzura ubwinshi bwa iyoni ya kalisiyumu, ikarinda gushyuha cyane no gupfa kw'imitsi.
Ingaruka zo gutuza: Ifite ingaruka zo gutuza no guhangayika, ifasha kunoza amarangamutima no kugabanya imihangayiko.
3. Kurinda amaso:
Kurinda retina: Taurine ni igice cy'ingenzi cya retina, ifasha mu kubungabunga imikorere y'ijisho no gukumira kwangirika k'amaso.
Ingaruka za antioxydant: Ishobora kugabanya kwangirika kwa radicals free ku turemangingo twa retinal no gutinda kubona neza.
4. Ubuzima bw'ingufu zikomoka ku mikorere y'umubiri:
Kugenzura isukari mu maraso: taurine ishobora gufasha kongera ubushobozi bwo kumva insuline, kugena urugero rw'isukari mu maraso, no gukumira indwara ya metabolisme.
Ikoreshwa rya Liposy: Ifasha mu kugena imikorere ya lipide no kugabanya urugero rwa cholesterol na triglyceride mu maraso.
5. Imyitozo ngororamubiri:
Kugabanya umunaniro w'imitsi: Aside ya Telonike ishobora kugabanya stress ya oxidative no kubyimba mu gihe cy'imyitozo ngororamubiri, ikagabanya umunaniro w'imitsi.
Kunoza kwihangana: Bishobora kunoza imitsi ifungana kandi igakomeza kwihangana, no kunoza imikorere y'imyitozo ngororamubiri.
Icyitonderwa: Iyi nkuru ni iy'amakuru rusange gusa kandi ntigomba gufatwa nk'inama iyo ari yo yose y'ubuvuzi. Amwe mu makuru yo kuri blog aturuka kuri interineti kandi si ay'umwuga. Uru rubuga rufite inshingano zo gutondeka, gutunganya no gutunganya ingingo gusa. Intego yo gutanga amakuru menshi ntibivuze ko wemera ibitekerezo byarwo cyangwa ngo wemeze ukuri kw'ibikubiye muri rwo. Buri gihe gisha inama umuhanga mu by'ubuzima mbere yo gukoresha inyongeramusaruro cyangwa guhindura uburyo bwawe bwo kwita ku buzima.
Igihe cyo kohereza: Kanama-27-2024

