urupapuro_rwanditseho

Amakuru

Inyongeramusaruro 4 zikomeye zo kurwanya gusaza mu kunoza ubuzima bwa Mitochondria: Ni iyihe ikomeye kurusha izindi?

Abahanga mu bya siyansi basanze uko tugenda dusaza, mitochondria yacu igenda igabanuka buhoro buhoro kandi igatanga ingufu nke. Ibi bishobora gutera indwara ziterwa no gusaza nka indwara z’ubwonko, indwara z’umutima, n’izindi.

Urolithine A

Urolithin A ni metabolite karemano ifite ingaruka zo kurwanya antioxidant no kurwanya ikwirakwira ry’umubiri. Abahanga mu by’imirire bo muri Kaminuza ya Nova Southeastern muri Leta Zunze Ubumwe za Amerika bavumbuye ko gukoresha urolithin A nk'uburyo bwo kugabanya ikwirakwira ry’umubiri bishobora gutinza gusaza no gukumira indwara ziterwa no gusaza.
Urolithin A (UA) ikorwa na bagiteri zo mu mara yacu nyuma yo kurya polyphenols ziboneka mu biribwa nk'amakomamanga, strawberries, na walnuts. Inyongera ya UA ku mbeba zo mu kigero cyo hagati ikora sirtuines kandi yongera urugero rwa NAD+ n'ingufu z'uturemangingo. Icy'ingenzi ni uko UA yagaragaye ko ikuraho mitochondria yangiritse mu mitsi y'umuntu, bityo ikongera imbaraga, kwihangana mu munaniro, no gukora neza mu mikino. Kubwibyo, inyongera ya UA ishobora kongera igihe cyo kubaho irwanya gusaza kw'imitsi.
Urolithin A ntabwo ikomoka ku mirire, ariko ibintu nka aside ellagique na ellagitannins biri mu mbuto, amakomamanga, imizabibu n'izindi mbuto bizatanga urolithin A nyuma yo gushyirwa mu mubiri n'udukoko two mu mara.

Spermidine

Spermidine ni ubwoko karemano bwa polyamine bwibanzweho mu myaka ya vuba aha kubera ubushobozi bwayo bwo kongera igihe cyo kubaho no kongera ubuzima. Kimwe na NAD+ na CoQ10, spermidine ni molekile isanzwe igabanuka uko imyaka igenda ishira. Kimwe na UA, spermidine ikorwa na bagiteri zo mu mara yacu kandi igatera mitophagy - gukuraho mitochondria itari nziza kandi yangiritse. Ubushakashatsi ku mbeba bwerekana ko kongera spermidine bishobora kurinda indwara z'umutima no gusaza kw'abagore. Byongeye kandi, spermidine yo mu mirire (iboneka mu biribwa bitandukanye birimo soya n'ibinyampeke) yongereye kwibuka mu mbeba. Hakenewe ubushakashatsi bwinshi kugira ngo hamenyekane niba ibi byavumbuwe bishobora gukopwa no mu bantu.
Ubushakashatsi bwasohotse mu kinyamakuru Scientific Reports cyakozwe n'abashakashatsi bo muri Kaminuza y'Ubuvuzi ya Kyoto Prefectural mu Buyapani bugaragaza ko gusaza bisanzwe bigabanya ubwinshi bw'imbuto karemano mu mubiri. Ariko, iki kintu nticyagaragaye ku bantu bafite imyaka ijana;
Spermidine ishobora gutuma umubiri uhinduka (autophagy).
Ibiribwa birimo spermidine nyinshi birimo: ibiryo by'ingano yuzuye, kelp, ibihumyo bya shiitake, imbuto, bracken, purslane, nibindi.

Suzhou Myland Pharm & Nutrition Inc.

curcumin
Curcumin ni ikintu gikora muri turmeric gifite ubushobozi bwo kurwanya ububyimbirwe no kurwanya antioxydants.
Abahanga mu binyabuzima bo mu Ishuri Rikuru ry’Ubumenyi rya Polonye bavumbuye ko curcumin ishobora kugabanya ibimenyetso byo gusaza no gutinza iterambere ry’indwara ziterwa no gusaza aho uturemangingo tw’inda tuba twibasiwe, bityo bikongera igihe cyo kubaho.
Uretse turmeric, ibiryo birimo curcumin nyinshi birimo: tangawizi, tungurusumu, ibitunguru, urusenda rwirabura, sinapi na curry.

Inyongeramusaruro za NAD+
Aho mitochondria iherereye, hari NAD+ (nicotinamide adenine dinucleotide), molekile ikenewe kugira ngo ingufu zirusheho kwiyongera. NAD+ iragabanuka uko imyaka igenda ishira, ibi bikaba bisa nkaho bihuye n’igabanuka ry’imikorere ya mitochondria bitewe n’imyaka. Iyi ni imwe mu mpamvu zatumye ibitera imbaraga bya NAD+ nka NR (Nicotinamide Ribose) bishyirwaho kugira ngo bigarure urugero rwa NAD+.
Ubushakashatsi bwerekana ko mu guteza imbere NAD+, NR ishobora kongera umusaruro w’ingufu za mitochondrial no gukumira stress iterwa no gusaza. Inyongeramusaruro za NAD+ zishobora kunoza imikorere y’imitsi, ubuzima bw’ubwonko, na metabolism mu gihe zishobora kurwanya indwara zitera indwara z’ubwonko kwangirika. Byongeye kandi, zigabanya ibiro, zikongera ubushobozi bwo kumva insuline, kandi zigatuma urugero rw’ibinure mu mubiri rusa neza, nko kugabanya cholesterol ya LDL.


Igihe cyo kohereza: Nyakanga-24-2024