urupapuro_rwanditseho

Amakuru

Icyo ugomba kumenya ku bijyanye no gusaza neza ubu

Uko tugenda mu buzima, igitekerezo cyo gusaza kiba impamo idashobora kwirindwa. Ariko, uburyo twegera kandi tugakira inzira yo gusaza bugira ingaruka zikomeye ku mibereho yacu muri rusange. Gusaza neza si ukubaho igihe kirekire gusa, ahubwo ni no kubaho neza. Bikubiyemo ibintu by'umubiri, ibyo mu mutwe no mu byiyumvo bigira uruhare mu gutuma tubaho ubuzima bwiza kandi bushimishije uko tugenda dukura.

Ku bijyanye no gusaza neza

Uko tugenda mu buzima, igitekerezo cyo gusaza kiba impamo idashobora kwirindwa. Ariko, uburyo twegera kandi tugakira inzira yo gusaza bugira ingaruka zikomeye ku mibereho yacu muri rusange. Gusaza neza si ukubaho igihe kirekire gusa, ahubwo ni no kubaho neza. Bikubiyemo ibintu by'umubiri, ibyo mu mutwe no mu byiyumvo bigira uruhare mu gutuma tubaho ubuzima bwiza kandi bushimishije uko tugenda dukura.

Kuramba bivuze kubaho igihe kirekire gusa, ahubwo no kubaho neza.

Minisiteri y’Ubuzima n’Imibereho Myiza y’Abaturage muri Amerika iteganya ko mu mwaka wa 2040, Abanyamerika barenga umwe kuri batanu bazaba bafite imyaka 65 cyangwa irenga. Abarenga 56% by’abafite imyaka 65 bazakenera ubwoko runaka bwa serivisi z’igihe kirekire.

Ku bw'amahirwe, hari ibintu ushobora gukora uko imyaka yawe yaba ingana kose kugira ngo ukomeze kugira ubuzima bwiza uko imyaka igenda ihita, nk'uko bivugwa na Dr. John Basis, inzobere mu by'abageze mu zabukuru muri Kaminuza ya Carolina y'Amajyaruguru i Chapel Hill.

Battis, umwarimu wungirije muri Kaminuza ya Carolina y'Amajyaruguru mu Ishuri ry'Ubuvuzi n'Ishuri rya Gillings ry'Ubuzima Rusange ku Isi, abwira CNN icyo abantu bagomba kumenya ku bijyanye no gusaza neza.

Hari abantu bashobora kurwara. Hari abantu bakomeza kugira imbaraga kugeza mu myaka ya za 90. Mfite abarwayi bagifite ubuzima bwiza kandi bakora cyane - bashobora kuba badakora cyane nk'uko bari bameze mu myaka 20 ishize, ariko baracyakora ibyo bashaka gukora.

Ugomba gushaka kwiyumvamo, kumva ufite intego. Ugomba gushaka icyagutera ibyishimo, kandi ibyo bishobora kuba bitandukanye muri buri cyiciro cy'ubuzima.

Ntushobora guhindura imiterere y'uturemangingo twawe, kandi ntushobora guhindura amateka yawe. Ariko ushobora kugerageza guhindura ahazaza hawe ukora bimwe mu bintu ushobora guhindura. Niba ibyo bivuze guhindura imirire yawe, inshuro ukoresha siporo cyangwa witabira ibikorwa by'abaturage, cyangwa kureka kunywa itabi cyangwa kunywa inzoga - ibi ni ibintu ushobora kugenzura. Kandi hari ibikoresho - nko gukorana n'itsinda ry'ubuvuzi n'abakozi bo mu muryango - bishobora kugufasha kugera kuri izi ntego.

Igice kimwe cy'ibyo ni ukugera aho uvuga uti “Yego, nditeguye guhinduka.” Ugomba kuba witeguye guhinduka kugira ngo ugire icyo uhindura.

Q: Ni izihe mpinduka wifuza ko abantu bakora bakiri bato kugira ngo zigira ingaruka ku gusaza kwabo?

A: Icyo ni ikibazo cyiza, kandi ni ikibazo nyibazwa buri gihe—atari abarwayi banjye n'abana babo gusa, ahubwo n'umuryango wanjye n'inshuti zanjye. Hari ibintu byinshi byagaragaye kenshi ko bitera gusaza neza, ariko ushobora kubisobanura ukurikije ibintu bike.

Icya mbere ni imirire ikwiye, itangira mu bwana ikagera mu bwana, mu gihe cy'ubugimbi ndetse no mu zabukuru. Icya kabiri, imyitozo ngororamubiri ihoraho n'imyitozo ngororamubiri ni ingenzi cyane. Hanyuma icyiciro cya gatatu cy'ingenzi ni imibanire n'abandi.

Akenshi dukunze gutekereza ko ibi ari ibintu bitandukanye, ariko mu by'ukuri ugomba kubisuzuma hamwe no mu buryo bw'imikoranire. Ikintu kimwe gishobora kugira ingaruka ku kindi, ariko igiteranyo cy'ibice ni kinini kuruta byose.

Q: Uvuga iki ku mirire ikwiye?

Igisubizo: Ubusanzwe dufata imirire myiza nk'indyo yuzuye, ni ukuvuga indyo yo mu karere ka Mediterane.

Guteka mu rugo—guteka imbuto n'imboga nshya no gutekereza kubirya—ni ingenzi cyane kandi bifite intungamubiri. Gerageza kwirinda ibiryo byatunganyijwe kandi utekereze ku biribwa byuzuye.

Ni ugutekereza guhamye cyane. Ibiryo ni umuti, kandi ndatekereza ko iki ari igitekerezo gikomeje gukururwa no guterwa inkunga n'abaganga ndetse n'abatabikora.

Iyi ngeso ntigarukira gusa ku gusaza gusa. Tangira ukiri muto, uyinjize mu mashuri kandi uhuze abantu n'abana hakiri kare kugira ngo bagire ubumenyi n'imyitozo irambye mu buzima bwabo bwose. Ibi bizaba igice cy'ubuzima bwa buri munsi aho kuba umutwaro.

Q: Ni ubuhe bwoko bw'imyitozo ngororamubiri bw'ingenzi kurusha ubundi?

Q: Genda kenshi kandi ugire imyitozo ngororamubiri. Iminota 150 y'imyitozo ngororamubiri mu cyumweru, igabanyijemo iminsi 5 y'imyitozo ngororamubiri iciriritse, ni yo isabwa cyane. Uretse ibi, umuntu agomba gutekereza ku mirimo yo gukora aerobics gusa, ahubwo no ku bikorwa byo kwirinda. Kugumana imitsi n'imbaraga z'imitsi birushaho kuba ingenzi uko ugenda usaza kuko tuzi ko uko ugenda usaza, utakaza ubushobozi bwo gukomeza ubwo bushobozi.

Q: Kuki imibanire n'abantu ari ingenzi cyane?

A: Akamaro ko guhuza abantu mu gusaza akenshi ntiketabwaho, ntigakoreshwezwa ubushakashatsi, kandi ntigahabwa agaciro. Kimwe mu bibazo igihugu cyacu gihura nabyo ni uko abenshi muri twe dutatanye. Ibi ntibikunze kubaho cyane mu bindi bihugu, aho abaturage batatanye cyangwa abagize imiryango babana mu gace kamwe cyangwa mu gace kamwe.

Ni ibisanzwe ko abarwayi mpura nabo bafite abana batuye impande zitandukanye z'igihugu, cyangwa bashobora kuba bafite inshuti batuye impande zitandukanye z'igihugu.

Imbuga nkoranyambaga zifasha cyane kugira ibiganiro bishya. Biha abantu kumva ko ari bo ubwabo, ibyishimo, intego, n'ubushobozi bwo gusangira inkuru no gusabana. Ni ibintu bishimishije. Bifasha ubuzima bwo mu mutwe bw'abantu. Tuzi ko kwiheba ari ikibazo gikomeye ku bantu bakuze kandi gishobora kuba ingorabahizi.

Q: Bite se ku bantu bakuze basoma ibi? Ese ibi bitekerezo biracyakurikizwa?

A: Gusaza neza bishobora kubaho mu gihe icyo ari cyo cyose cy'ubuzima. Ntabwo bibaho mu rubyiruko cyangwa mu myaka yo hagati gusa, kandi ntibibaho mu gihe cyo gusezera mu kiruhuko cy'izabukuru gusa. Bishobora kubaho no mu myaka ya za 80 na 90.

Igisobanuro cy'ubusaza buzira umuze gishobora gutandukana, kandi icy'ingenzi ni ukwibaza icyo bivuze kuri wewe? Ni iki cy'ingenzi kuri wewe muri iki gihe cy'ubuzima bwawe? Ni gute twagera ku by'ingenzi kuri wewe hanyuma tugategura gahunda n'ingamba zo gufasha abarwayi bacu kugera kuri izo ntego? Ibyo ni ingenzi, ntabwo bikwiye kuba uburyo bwo guhera hasi. Mu by'ukuri bikubiyemo gushishikariza umurwayi, kumenya mu buryo bwimbitse iby'ingenzi kuri we, no kumufasha, kumuha ingamba zo kumufasha kugera ku by'ingenzi kuri we. Bituruka imbere muri we.

Icyitonderwa: Iyi nkuru ni iy'amakuru rusange gusa kandi ntigomba gufatwa nk'inama iyo ari yo yose y'ubuvuzi. Amwe mu makuru yo kuri blog aturuka kuri interineti kandi si ay'umwuga. Uru rubuga rufite inshingano zo gutondeka, gutunganya no gutunganya ingingo gusa. Intego yo gutanga amakuru menshi ntibivuze ko wemera ibitekerezo byarwo cyangwa ngo wemeze ukuri kw'ibikubiye muri rwo. Buri gihe gisha inama umuhanga mu by'ubuzima mbere yo gukoresha inyongeramusaruro cyangwa guhindura uburyo bwawe bwo kwita ku buzima.


Igihe cyo kohereza ubutumwa: Nzeri-04-2024